اختصاصی نبض خبر: جامعه امروز ما در نقطه ای ایستاده است که جنگ نرم و رسانه ای از هر زمان دیگری پیچیده تر و گسترده تر شده است. اگر در گذشته دشمن برای تاثیرگذاری بر افکارعمومی به ابزارهای سنتی و محدود اکتفا می کرد. امروز با گسترش فضای مجازی ، شبکه های اجتماعی و بمباران اخبار لحظه ای ، میدان نبرد فکری به درون خانه ها و حتی ذهن نوجوانان و جوانان کشیده شده است. همین ضرورت ، ما را به مفهومی کلیدی یعنی «جهاد تبیین» و «سواد رسانه ای» می رساند؛ دو مقوله ای که بی تردید ضامن سلامت فکری جامعه و آینده کشور هستند.
هدف اصلی از نگارش این مطلب ، پاسخ به نیاز فوری جامعه و به ویژه نسل جوان است؛ نسلی که بیش از هر قشر دیگری در معرض پیام های ضد و نقیض رسانه ها قرار دارد. بی توجهی به این موضوع می تواند آینده فرهنگی ، اجتماعی و حتی امنیتی کشور را تهدید کند.
بنابراین امروز بیش از هر زمان دیگری باید درباره «تبیین» و ارتقای «سواد رسانه ای» سخن گفت.
جهاد تبیین به تعبیر رهبر معظم انقلاب اسلامی ، یک «تکلیف همگانی»است. یعنی تلاش مداوم برای بیان درست حقیقت ، مقابله با دروغ و روشنگری در فضای غبارآلودی که دشمنان ایجاد می کنند.
در سوی دیگر «سواد رسانه ای» به معنای توانایی درک ، تحلیل و ارزیابی پیام های رسانه ای و تشخیص سره از ناسره است. هر فردی که مجهز به سواد رسانه ای باشد ، به راحتی فریب جریان های تحریف ،شایعات و خبرسازی های دروغ را نمی خورد.
امام علی (ع) میفرمایند: «النّاس و اعداء ما جهلوا. مردم دشمن چیزی هستند که نمی شناسند.»
این سخن امروزه هم کاربرد دارد ناآگاهی رسانه ای باعث می شود جامعه به جای دشمنی با دروغ و تحریف گاه با حقیقت بجنگد.همچنین رهبر معظم انقلاب اسلامی در باره فضای رسانه ها بارها تاکید کردند : این فضای عمومی در کنار مشکلاتی که ممکن است بهوجود بیاورد، برکات بزرگی هم دارد؛ میتوانید افکار درست را، افکار صحیح را منتشر کنید، پاسخ به اشکالات را، پاسخ به ابهامآفرینیها را در این فضا با استفادهی از این امکان منتشر کنید و میتوانید در این زمینه بهمعنای واقعی کلمه جهاد کنید، البتّه اصل قطعی در این باب این است که بایستی از شیوهی اخلاقی در این کار پیروی کرد.
بخشی از راهکار هایی که بر تقویت سوادرسانه ای و جهاد تبیین تاثیر گذار است:
۱) آموزش رسمی و غیر رسمی با گنجاندن دروس سوادرسانه ای در مدارس ودانشگاه ها و برگزاری کارگاه های آموزشی برای عموم
۲)رسانه های داخلی بایدخود را متعهد به روشنگری ، سرعت و صداقت بدانند و در برابر شایعات بی تفاوت نباشند.
۳)خانوادهها به عنوان پایگاه اصلی باید بر مصرف رسانه ای فرزندان خود نظارت و گفتگو داشته باشند ، نه اینکه تنها نقش ناظر خاموش ایفا کنند.
۴)فعالیت نخبگان فرهنگی و اجتماعی و جوانان در فضای مجازی باید به صورت تولید محتواهای خلاقانه و جذاب به همراه روایت های صحیح در برابر روایت های تحریف شده باشد.
۵)همچنین مردم باید تفکر انتقادی را آموزش ببیند تا با مهارت پرسشگری وتحلیل بتوانند هر پیامی را با نگاه انتقادی بررسی کنند.
در نتیجه امروز ما در عصری زندگی میکنیم که هرکس گوشی هوشمند در دست دارد ، در میدان جنگ رسانه ای حضور یافته است.
در چنین شرایطی ، بی تفاوتی نه تنها خطرناک ، بلکه خیانتی به آینده کشور است. جهاد تبیین و ارتقای سواد رسانه ای ، دو بال پرواز جامعه به سمت آگاهی ، بصیرت و استقلال فکری هستند.
اگر همه ما از مسئولان گرفته تا جوانان ، خود را موظف به روشنگری و آموزش بدانیم ، هیچ هجمه ای اگر گسترده ترین عملیات رسانه ای جهان هم باشد ، نخواهد توانست حقیقت را پنهان کند .
آینده این سرزمین در گرو انتخاب امروز ماست ، یا در برابر امواج دروغ منفعل باشیم ، یا با سلاح آگاهی ، حقیقت را بر فراز جامعه برافرازیم.
مرضیه سهرابی پور
