اختصاصی نبض خبر :در ابتدا نگاهی داشته باشیم به شاخصهای اصلی فقر در استان گیلان : گیلان فقیر در پس آمار های مدیرانه !
خط فقر نسبی: این شاخص میزان درآمدی را نشان میدهد که خانوارها برای تأمین حداقل نیازهای زندگی به آن نیاز دارند. مطالعات نشان میدهند که در سال ۱۳۹۱، خط فقر نسبی در مناطق شهری استان گیلان با استفاده از روش ۶۶ درصد میانه مخارج خانوار، ۹۰,۵۴۱,۰۵۲ ریال برآورد شده است. این رقم نسبت به سال ۱۳۸۰ افزایش قابلتوجهی داشته است. Social Development+1
نرخ فقر: نرخ فقر درصد خانوارهایی را نشان میدهد که درآمدشان کمتر از خط فقر است. براساس گزارشهای وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، نرخ فقر در استان گیلان ۳۶ درصد تعیین شده که بالاتر از میانگین کشوری ۳۱ درصد است. Gilan TodayMehr News+2Tasnim News+2
شاخص فلاکت: این شاخص از مجموع نرخ تورم و نرخ بیکاری بهدست میآید و نشاندهنده وضعیت اقتصادی و رفاهی جامعه است. در سال ۱۴۰۱، شاخص فلاکت در استان گیلان ۵۰ درصد بالاتر از میانگین کشوری بوده است. Tasnim News
نرخ بیکاری: نرخ بیکاری یکی از عوامل مؤثر در ایجاد فقر است. در اسفند ۱۴۰۲، نرخ بیکاری در استان گیلان ۷.۷ درصد گزارش شده که کمی بالاتر از میانگین کشوری ۷.۳ درصد است. ایسنا
📈 در مقایسه با سایر استانهای کشور، گیلان در زمینه نرخ فقر و شاخص فلاکت در وضعیت نسبتا نامساعدی قرار دارد. برای مثال، استان سیستان و بلوچستان با نرخ فقر ۶۲ درصدی بالاترین میزان محرومیت را دارد، در حالی که استان یزد با نرخ فقر ۱۶ درصدی کمترین میزان را دارد.
| رتبه | استان | نرخ فقر (%) | توضیحات |
|---|---|---|---|
| 1 | سیستان و بلوچستان | ۶۲ | بالاترین نرخ فقر در کشور |
| 2 | خراسان جنوبی | ۵۶ | |
| 3 | کرمان | ۵۲ | |
| 4 | هرمزگان | ۴۸ | |
| 5 | خراسان شمالی | ۴۵ | |
| 6 | ایلام | ۴۳ | |
| 7 | کهگیلویه و بویراحمد | ۴۰ | |
| 8 | لرستان | ۳۸ | |
| 9 | چهارمحال و بختیاری | ۳۷ | |
| 10 | کردستان | ۳۶ | |
| 11 | آذربایجان غربی | ۳۵ | |
| 12 | گلستان | ۳۴ | |
| 13 | کرمانشاه | ۳۳ | |
| 14 | مازندران | ۳۲ | |
| 15 | قزوین | ۳۱ | |
| 16 | اصفهان | ۳۰ | |
| 17 | گیلان | ۳۶ | نرخ فقر استان گیلان بالاتر از میانگین کشوری |
| 18 | قم | ۲۹ | |
| 19 | البرز | ۲۸ | |
| 20 | تهران | ۲۷ | |
| 21 | یزد | ۱۶ | کمترین نرخ فقر در کشور |
مجموع مهاجران غیربومی در گیلان: طبق آمارهای موجود، حدود 180,467 نفر مهاجر غیربومی در قالب 61,597 خانوار در استان گیلان ساکن هستند. از این تعداد، 68 درصد در شهرستانهای رشت، لاهیجان، انزلی، آستانهاشرفیه، لنگرود و رضوانشهر سکونت دارند. Gilkhabar
مهاجرپذیری شهرستان رشت: رشت بهعنوان دومین مرکز استان مهاجرپذیر کشور شناخته میشود. در سالهای اخیر، مهاجرت غیربومیها به گیلان روند رو به رشدی داشته است. در فاصله سرشماریهای سالهای 1385 تا 1395، شهرستان رشت با خالص مهاجرت 19,166 نفر، رتبه اول مهاجرپذیری را بین شهرستانهای استان گیلان داشته است.
مناطق مهاجرپذیر در رشت: مناطق جلگهای رشت، بهویژه در محدودههای روستایی، بیشترین پذیرش مهاجران را داشتهاند. این مناطق بهدلیل شرایط زیستمحیطی و فرصتهای اقتصادی، جذابیت بیشتری برای مهاجران دارند.
شرایط زیستمحیطی مطلوب: آبوهوای معتدل و طبیعت بکر استان گیلان، بهویژه در مناطق جلگهای، از جمله عواملی هستند که مهاجران را جذب میکنند.
فرصتهای اقتصادی: وجود فرصتهای شغلی در بخشهای کشاورزی، گردشگری و خدمات، بهویژه در شهر رشت، موجب جذب مهاجران از سایر استانها شده است.
مهاجرت معکوس: برخی از مهاجران غیربومی، بهویژه از مناطق گرمسیری کشور، بهدلیل شرایط نامساعد زیستمحیطی در مناطق خود، به استانهای شمالی ایران، از جمله گیلان، مهاجرت کردهاند.
تغییر هویت روستایی: در برخی روستاهای گیلان، جمعیت مهاجران غیربومی بر ساکنان بومی مسلط شدهاند. این تغییرات میتواند منجر به تغییرات فرهنگی و اجتماعی در این مناطق شود.
تأثیرات اجتماعی و فرهنگی: مهاجرت غیربومیها میتواند بر ساختار اجتماعی و فرهنگی مناطق مختلف استان تأثیر بگذارد. این تأثیرات ممکن است در زمینههای مختلفی از جمله آموزش، اشتغال و تعاملات اجتماعی مشاهده شود.
در خصوص نسبت مدیران غیربومی در استان گیلان نسبت به سایر استانها، اطلاعات دقیقی در دسترس نیست. با این حال، نگرانیهایی در مورد انتصاب مدیران غیربومی در استان وجود دارد. برای مثال، نماینده مردم رشت در مجلس شورای اسلامی با انتقاد از انتخاب مدیر غیربومی برای جایگزینی مدیرعامل جمعیت هلال احمر گیلان اظهار کرده است که “مدیری که هیچ اطلاعی از گیلان ندارد چگونه میتواند به مردم خدماتدهی کند” و از استاندار گیلان خواسته است تا مراقب باشد به نیروهای بومی ظلم نشود
تحلیل دادهها نشان میدهد که در دهه گذشته، مدیریت استان گیلان نتوانسته است به طور کامل از ظرفیتهای طبیعی و اقتصادی استان بهرهبرداری کند. فرصتهای شغلی برای بومیان به میزان کافی ایجاد نشده و سطح رفاه اجتماعی آنان به شکل مطلوب ارتقا نیافته است. علاوه بر این، استفاده از سازوکارهای علمی و برنامهریزی شده برای مدیریت حضور غیر بومیها و گردشگران نیز ناکافی بوده، به طوری که پتانسیل اقتصادی این جمعیتها به شکل بهینه به سود استان و ساکنان بومی منتقل نشده است. در این شرایط، شاید وقت آن رسیده باشد که به جای تمرکز صرف بر ارائه آمارهای پرزرق و برق و تعریف و تمجیدهای کلی، اقدامات عملی و برنامهریزی شدهای برای بهبود شرایط اقتصادی و رفاهی بومیان استان گیلان توسط نمایندگان محترم مجلس و مدیران عالی استان در نظر گرفته شود ؟
سید رضا ثابت قدم
